Namaz, lügatte dûa, şeriatte ise gerekli rükünleri ve ilgili fiilleri yapmaktır.

Namaz: Kitap, Sünnet, İcma ile beş vakitte kılınması müslümanlara farzdır. Kur’ânın çeşitli yerlerinde:

أُقِیمُوا الصَّلاَةَ

“-Namazı dosdoğru kılınız.”

buyurulduğu gibi

حَافِظُوا عَلَی الصَّلَوَاتِ وَالصَّلاَةِ الْوُسْطَی

“-Namazları muhafaza ediniz ve özellikle orta namazını…”

da buyrulmuştur. Hadis-i şerifte:

اِنَّ اللّٰهَ فَرَضَ عَلَی كُلِّ مُسْلِمٍ وَمُسْلِمَةٍ فِی كُلِّ یَوْمٍ وَلَیْلَةٍ خَمْسَ صَلَوَاتٍ

“-Allâh Teâlâ şüphesiz her müslüman erkeğe ve kadına, her gün ve gecede beş vakit namaz farz kıldı.”

buyurulmuştur.

Peygamberimiz (s.a.v.)’in zamanından bugüne kadar necib İslâm ümmeti’nden hiçbir kimse red ve inkar etmeden beş vakit namazın farz olduğunda ittifak edilmiştir.

Namaz, Hicret-i Nebevi’den bir buçuk sene önce Miraç gecesinde farz olmuştur. Namaz farz olmadan önce iki vakitte, güneş doğmadan önce ve güneş batmadan önce iki namaz kılınıyordu.

Erkek, kadın herhangi bir kimsenin kesin olarak namaz kılmakla yükümlü olmasının şartları:

İslâm olmak, bülûğ çağına ulaşmak ve akıllı olmaktan ibaret olan üç şeydir.

Fakat namaza alışmaları için kız ve erkek çocuklara

مُرُوا اَوْلَادَكُمْ بِالصَّلَاةِ وَهُمْ اَبْنَاءُ سَبْعٍ وَاضْرِبُوهُمْ عَلَیْهَا وَهُمْ اَبْنَاءُ عَشْرٍ

“-Çocuklarınız yedi yaşına geldiğinde onlara namaz kılmalarını emrediniz. On yaşına geldiklerinde kılmazlarsa dövünüz.”

Hadîsi gereğince yedi yaşında namazın nasıl kılınacağını öğretip kılmalarını emretmek, on yaşlarındayken de kılmadıkları takdirde çok olmamak şartıyla üç defa el ile vurmak velîlerine vacip olur. Namaz, akıllı ve bülûğ çağında olan her müslümana beş vakitte farz olduğundan bu hususta kimsenin kimseye vekil olması caiz değildir. Hiç bir kimse başka birinin namazını kılmış olmaz.

Namaz kesin delillerle sabit olduğundan inkar eden şüphesiz kafir olur. Farz olduğuna inanıp da tenbellikten ve kayıtsızlıktan dolayı namazını kılmayan fasık olur. Kılıncaya kadar hepse atılır. Yine kılmazsa ölünceye kadar hapsedilir. İmam Şafii’ye göre; namazı hiç bir özrü yokken kılmayan kimse öldürülür. Cami’us-Sağir’de açıklandığı üzere hadis-i şerifte:

بَیْنَ الرَّجُلِ وَبَیْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ

“-Bir kimse ile şirk ve küfür arasında perde ve engel ancak namazdır.”

buyurulmuştur. Buna göre namazı terkettiğinde arada engel kalmayacağından -Allah korusun- şirk ve küfre ulaşmış olur. Namazı terkeden, kılmayan kimseye tehdit olarak bu hadis-i şerif kâfîdir.

Namazı -Allah korusun- inkar ederek veya hafife alarak kılmayan, terkeden kimseye, mürted (dinden dönmüş kimse) muamelesi yapılır.

Vaktinde, cemaatle, imama uyarak, eksiksiz kılan kimsenin müslüman olduğuna hükmedilir.

Namazın farz olmasının hikmeti:

Sonsuz nimetlerinden dolayı, Hakiki Nimetlendirici olan Allâh’a şükür ve senâ, hata ve günahların yok olmasına sebeb olma­sıdır.

Namazın hükmü:

Dünyada üzerindeki borçtan kurtulmak, ahirette de sevab kazanmaktır.

Namazın farz olmasının hakiki sebebi:

Kainatın yaratıcısı Allâh’ın çağrısını kabul etmek, bütün varlıkların yapıcısı olan Allâh’ın ezeli hitabına cevap vermektir. Zahiri sebepleri meşru kılındığı vakitlerdir.

[ İskilibli Merhûm Muhammed Âtıf Hocaefendi, İslâm Fıkhı, cild:1 sh:82, tab’ı:1994 ]

(12.02.2012)

The post Namaz appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

Tekbirlerin Hükmü: Teşrik tekbirlerini getirmek vâcibdir.

Tekbirlerin Sayısı ve Lafzı: Getirilmesi vâcib olan yerlerde bir def’a:

اَللهُ اَكْبَرُ    اَللهُ اَكْبَرُ   لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ  وَاللهُ اَكْبَرُ  اَللهُ اَكْبَرُ  وَللهِ الْحَمْدُ 

Allâhu ekber, Allâhu ekber. Lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber. Allâhu ekber ve lillâhil hamd.

demekdir.

Tekbir Getirmenin Şartları: Erkek-kadın, mukîm-müsâfir her mükellefe vâcibdir.

Erkek olsun kadın olsun farz namazını kılan herkes, arafe gününün sabah namazını kıldıkdan sonra, kurban bayramının dördüncü günü ikindi namazı sonuna kadar geçen yirmiüç vakit farz namaz arkasında teşrik tekbirini getirmek vâcibdir. Tekbirler farz namazın selâmına bitişik olarak getirilir.

Teşrîk tekbirleri günlerinde namazı kazâya kalan kimse bu namazını yine teşrik günlerinde kılarsa tekbirleri de kaza eder. Teşrîk günlerinden sonra kaza icâb etmez. Teşrik günlerinde namazı kazaya kalan kimse, teşrik günleri dışında namazını kaza etdiği zaman, tekbirleri getirmez.

Kadınlar bu tekbirleri gizli olarak getirirler.[1]

—

(Tekbîr-i Teşrîk) -ki, eyyâm-ı teşrîk [teşrîk günleri] tekbîri demekdir[2],- vâcibdir.

وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِى اَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ 

“Bir de sayılı günlerde Allahı zikredin -tekbir alın-” (Bakara: 203)buyrulmuşdur.[3]

Erkeğe göre onun cehri [yüksek sesle söylenmesi] dahî vâcibdir. Arafe günü[4] sabah namazından i’tibâren, beşinci günün -ki Zilhicce’nin on üçüncü günüdür-, ikindi namazına değin [kadar] her farz akabinde alınır. Ya’ni zikr olunan müddet içindeki yirmi üç vakit namazı müteâkib, birer kere:

اَللهُ اَكْبَرُ  اَللهُ اَكْبَرُ  لَا اِلٰهَ اِلَّا اللهُ  وَاللهُ اَكْبَرُ  اَللهُ اَكْبَرُ  وَللهِ الْحَمْدُ 

denilir.[5]

—

Kurban bayramının birici gününe “Yevm-i Nahir”, diğer üç gününe de “Eyyâm-ı Teşrîk”denir. Bu bayramdan önceki gün ise “Yevm-i Arafe”dir. ki, Zilhicce’nin dokuzuncu günüdür. Ramazan bayramında Arafe yokdur. [6]

[1] A.Fikri Yavuz, İslâm İlmihali sh. 185-86

—————————————-

2. – 5. dipnotlar Muhammed Zihni Efendiye âitdir.

Ni’met-i İslâm, Matbaa-i Sâniye 1324 İstanbul, sh.557-58

[2] (Teşrîk) eti güneşletüb kadîd etmekdir [güneşde kurutmakdır].Âdet-i urbân [çöl arabları, aşiretler adeti] Kurban etlerini Zilhicce’nin on birinci ve on ikinci ve on üçüncü günleri güneşe sermek üzre cârîdir. Bu üç güne onun içün eyyâm-ı teşrîk ta’bîr olunur. Zilhiccenin dokuzuncu ve onuncu günü eyyâm-ı teşrîkden değil ise de tekbîrin ekser evkâtı eyyâm-ı teşrîk olmak i’tibâriyle tekbir ona izâfe edilmişdir [ismi bundan alınmışdır]. (Teşrîk) bir de tekbîr ile ref’-i savt etmeğe [sesi yükseltmeye] ıtlak olunur.Buna göre izâfet -teşrîkden ibâret olan tekbir demek olarak- beyâniyye gibi olur. (ط فى كما)

[3] (…)

[4] Zilhiccenin, dokuzuncu günüdür. Ramazan bayramında arafe yokdur. Arafenin ra’sı meftuhdur. (…)

[5] (Tekbîr-i teşrîk) bizce kable’t-tehlîl iki tekbir ile ba’de’t-tehlil iki tekbir ve bir hamdeleden ibaretdir. Ve inde’ş-Şâfiî kable’t-tehlîl üç tekbirdir. [Teşrîk tekbiri Hanefî’de tehlîlden evvel, iki ve tehlîlden sonra yine iki tekbir ile, bir hamdeleden ibâretdir. Şâfiî’de tehlîlden evvel üç tekbirdir.] (حلی)

—————————————–

[6] Ömer Nasûhî Efendi, Büyük İslâm İlmihâli sh.146

(İntişârı: 05.11.2011)

The post Teşrik Günlerinin Tekbirleri appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

Merhûm Mehmed Zihni Efendi’nin Nîmet-i İslâm nâmındaki fıkıh kitâbının “Orucu İfsâd Edüb Hem Kazâyı Ve Hem Kefâreti İcâb Eyleyen Şeyler” bahsinin 3. Sahîfesinde “Me’kûlâtdan bir şey yemek” maddesinin 2. Hâşiyesinde şöyle yazıyor:

“Bunlar gerek tegaddî yâhud tefekküh (hoşlanma) tarîkıyla (yoluyla) olsun, gerek tedâvî tarîkıyla yenilmiş bulunsun. Tab-ı selîm (güzel yaratılış) ıslâh-ı beden (vücûdun ıslâhı) içün tenâvül-i devâyı dahî dâî olmağla (gıdalı şeyleri alıp yemeyi dahî istediğinden), hâl-i savmda (oruçluyken) zecr (yasak) meşrû’ (şer’î emir) olmuşdur. Tegaddînin (gıdâlanmanın) ma’nâsında ihtilâf etdiler. Kimi dedi ki tagaddî: Tab’ın bir şey’e meyl edüb, şehvet-i bâtın, anınla münkazî olmakdır. Ve kimi dedi ki, tegaddî: Nef-i salâh-ı bedene (vücûdun salâh ve menfaatına) âid olan şey’i tenâvül etmekdir (alıp yemekdir.) Semere-i hılâf, çıkan çiğnentiyi iâdede zâhirdir ki evvelki kavle göre, ona kefâret lâzım olmayıp, ikinci kavle göre lâzım olur. Doğrusu evvelki kavildir. Nice şeyler vardır ki salâh-ı bedene (vücûdun menfaatına) âid olmak şöyle dursun, harâb-ı bedeni müntic (netîce veren) iken iştiha olunuyor. Ve binâenaleyh kefâret lâzım gelir. TÜTÜN İÇMEK gibi. Esrâr içmek ve afyon yutmak dahî bu nev’i müfsidât-ı savmdan (orucu bozanlardan) ve CÜMLESİ MUHARREMÂTDANDIR (hepsi de haram olan şeylerdendir.) –Dürr-i Muhtâr’ın kitâbü’l-eşibesine bakınız.”

[Nimet-i İslâm, Mehmed Zihni Efendi, 1398 İstanbul tab’ı / Sh. 934]

The post Nimet-i İslâm Ve Tütünün Hükmü appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

277-: Müslümanların eli altında hâkimiyeti dairesinde bulunan yerler birer dâr-ı İslâm’dır ki, ehl-i İslâm, oralarda emn ve emân içinde yaşayarak vazîfe-i dîniyelerini i’fâya muktedir bulunurlar.

Müslümanlar ile aralarında müsâleha ve muvâade bulunmayan gayr-i Müslimlerin hâkimiyeti altında bulunan yerler de birer dâr-ı harbdir. Bunların gayr-i Müslim ahâlisinden her birine «harbî» denilir.

278-: Bir dâr-ı harbin dâr-ı İslâm hâline gelmesi için yalnız bir şart vardır ki, o da o dârde İslâm ahkâmının icrâ edilmeğe başlamasından ibâretdir. Velev ki içinde onun eski gayr-i Müslim ahâlisinden ba’zıları mukîm bulunsunlar, velev ki o dâr, dâr-ı İslâm’a muttasıf bulunmasın.

Binâenaleyh İslâm mücâhidleri, gayr-i Müslimlere âid bir ülkenin herhangi bir beldesini feth ederek içinde Cum’a, bayram vesâir gibi İslâm ahkâmını icrâya başlasalar o belde bir dâr-ı İslâm’a tahavvül etmiş olur. Bu husûsda bütün Hanefî müctehidleri müttefikdirler.

279-: Bir dâr-ı İslâm’ın –Allâhü Teâlâ muhâfaza buyursun- bir dâr-ı harbe tahavvülü, İmâm-ı Â’zam’a göre şu üç şartın tahakkukuna mütevakkıfdır:

(1): Dâr-ı harbe muttasıf olmalıdır.

(2): İçerisinde şirk ahkâmı icrâ edilmelidir.

(3): İçinde evvelki emân ile emîn bir Müslim veya zimmî kalmamış olmalıdır.

Evvelki emândan maksad, Müslim için İslâmiyet’i cihetiyle, zimmî için de akdi zimmeti sebebiyle İslâm hükûmetinin kuvvetine müstenid olarak sâbit bulunan emniyet ve selâmetdir.

Bu üç şart tahakkuk etmedikçe bir belde veyâ bir ülke dâr-ı harb sayılamaz.

Bu kavle göre bir İslâm beldesi, mücerred ehl-i harbden birinin galebe ve istilâsiyle veyâ ahâlisinin bil’irtidâd ahkâm-ı küfrü icrâ etmesiyle veyâ içindeki ehl-i zimmetin nakzı ahd ederek tegâlübde bulunmasiyle dâr-ı harbe inkılâb etmiş olmaz. Meğerki mezkûr üç şartın üçü de tahakkuk etsin. (Bedâyi, Tenvir.)

280-: Yukarıda yazılı üç şartın tahakkukiyle dâr-ı harbe tahavvül eden bir İslâm beldesi, tekrar İslâm mücâhidleri tarafından feth ve istirdâd edilince evvelki hükmüne rücû’ eder. Ya’nî: arâzisi öşriyye ise yine öşriyye, harâciyye ise yine harâciyye olur. Kadîm ahâlisi, kable’l-kısme avdet edince mallarını meccânen alırlar, taksîmden sonra gelince de yalnız kıymetleriyle alabilirler.

281-: İmâmeyne göre her hangi bir İslâm beldesinde ahkâm-ı küfr icrâ edilmeğe başlandığı, ya’nî: harbî bulunan nâfizü’l-hükm bir hükümdârın istilâsına ma’rûz kaldığı takdîrde dâr-ı harb hâline gelmiş olur. Çünkü bir dârın bir dâr-i harb olması; gayr-i Müslimlerin meneası, kuvveti, ordusu i’tibâriyledir. Bunları da nâfizü’l-hükm olan hükümdârları ve hükûmetleri temsîl eder.

Binâenaleyh hükümdârı harbî olan her hangi bir ülke, bir dâr-ı harb bulunmuş olur. Velev ki dâr-i İslâm’a muttasıf olsun. Müftâ bih olan da budur. Nitekim bir fetvâda şöyle denilmişdir:

Bilâd-i İslâmiyye’den bir beldenin civârında vâki’ karyelerde mütemekkin olan zimmîler, itâat-i veliyyü’l-emrden bilkülliyye hurûc edib ba’zı bilâd-ı İslâmiyye’ye istilâ ve müslimîn ile muhârebe için temekkün ve tehayyüz eyleseler bu tâifenin karyeleri şer’an dârü’l-harb olub haklarında harbî ahkâmı cârî olur. (Mecmûa-i Cedîde, Dürer, Dürrü’l-Muhtâr, Hindiyye.)

(Şafiî fukahâsının beyânına nazaran dâr-ı İslâm şöylece üç kısımdır:

(1): Müslümanların ikâmet etdikleri beldeler.

(2): Müslümanların feth edib eski ahâlisini içerisinde bir cizye mukâbilinde iskân eyledikleri beldelerdir. İslâm hükûmetinin istilâsı altında bulunması kâfîdir.

(3): Evvelce Müslümanların ikâmet edib bilâhare gayr-i Müslimlerin zabt etdikleri beldelerdir. Müslümanların bu beldelere olan kadîm istilâları, bunlarda dâr-i İslâm olmak hükmünün istimrârı için kâfîdir.

Demek oluyor ki: bir belde bir kere dâr-ı İslâm oldu mu, artık ondan sonra mutlaka, ya’nî: gerek bilâhare oraya gayr-i Müslimler, müstevlî olsunlar ve gerek olmasınlar ve orada Müslimlerin ikâmetine gerek müsâade etsinler ve gerek etmesinler orası, dâr-ı küfr, dâr-ı harb hükmünde olamaz. Tuhfetü’l-Muhtâc)

[ Ömer Nasûhî Bilmen, Hukûk-ı İslâmiyye ve Istılahât-ı Fıkhiyye Kâmusu, c:3, sh: 369, 370, 371 ]

The post Dâr-ı İslâm İle Dâr-ı Harbin Mâhiyetleri appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

BİR GÜN VE GECELİK NAMAZLARI İÂDESİ LAZIM GELİR

(Suâl): Hangi adamdır o ki bir farz namazı terk etmiş olmakla bir gün ve bir gecelik namazları iâde etmesi lâzım gele?

(Cevâb): Farz olan bir namazı geçirmiş olub da hangi namaz olduğunu derhâtır edemiyen (hatırlıyamıyan) kimsedir ki İmâm-ı Muhammed Hazretlerinin kavlince o adam bir gün ve bir gecelik farz namazları iade edüb her iâdede geçirmiş olduğu namazı niyet eder.

Muhammed Zihni Efendi, Elgâz-ı Fıkhiyye, Kitâb-ı Salât, Sh: 31

The post Bir Gün ve Gecelik Namazları İâdesi Lâzım Gelir appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

NAMAZINI KİM TE’HÎR EDEBİLİR

(Suâl): Hangi kimsedir o ki bedeninde bir özür olmadığı halde namazı vaktinin sonuna kadar te’hîr etmek ona göre câiz ola?

(Cevâb): Ebedir ki doğacak çocuk hakkında havf etmek (korkması) hâlinde salâtı te’hîr edebilir (geciktirebilir).

Muhammed Zihni Efendi, Elgâz-ı Fıkhiyye, Kitâb-ı Salât, Sh: 21

The post Namazını Kim Te’hîr Edebilir? appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

ALTI KERE YIKANMASI SÜNNET OLAN UZUV

(Suâl): Hangi uzuvdur o ki abdestde altı kere yıkanması mesnûndur (sünnet olmuşdur) ve altı kere yıkanmaktadır?

(Cevâb): İki ellerdir ki hem abdestin ibtidâsında (başında) hem de kollar yıkanur iken anları üçer kere yıkamak sünnetdir.

Muhammed Zihni Efendi, Elgâz-ı Fıkhiyye, Kitâb-ı Tahâret, Sh: 10, 11

The post Altı Kere Yıkanması Sünnet Olan Uzuv appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

YIKANMASI FARZ VEYA FARZ OLMAYAN UZUV

(Suâl): Hangi uzuvdur o ki abdestde anı yıkamak bir zaman farzdır ve bir zaman farz değildir?

(Cevâb): Çenedir ki sakallanmadan yıkanması farz iken sakallandıkdar sonra o farz sakalı yıkamakla sâkıtdır (düşer).

Muhammed Zihni Efendi, Elgâz-ı Fıkhiyye, Kitâb-ı Tahâret, Sh: 10

The post Yıkanması Farz veya Farz Olmayan Uzuv appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

SÜNNETİN İCRÂSI CÂİZ OLMAZ

(Suâl): Hangi abdest veya gusüldür o ki anda sünnet fi’linin birini icrâ câiz olamaz?

(Cevâb): Namaz vakti daralmış olan kimsenin abdestidir ki sünnetlerini îfâ edecek olsa vakit çıkar.

Muhammed Zihni Efendi, Elgâz-ı Fıkhiyye, Kitâb-ı Tahâret, Sh: 11

The post Sünnetin İcrâsı Câiz Olmaz appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.

ELGÂZ (BİLMECE) 4

(Suâl): “Ayın evvelinden ve âhirinden ale’t-tevâlî (arka arkaya) iki gün oruç tutmak nezrim olsun” diyen adam ne yapmalıdır?

(Cevâb): On beşinci ve on altıncı günleri tutmalıdır.

Muhammed Zihni Efendi, Elgâz-ı Fıkhiyye, Kitâbü’s-Savm, Sh: 47

The post Oruç Nezri appeared first on Hakkın ve Sabrın Türkçesi.